Probleem - Mat in 4
Nederlands Schaaktijdschrift 1907
1.Da1! met de volgende varianten:
1...d3 2.Dc3 e3 3.exd3 e4 4.dxc4#
1...c3 2.Da2+ c4 3.Da5+ c5 4.Da8#
1...e3 2.Dh1+ e4 3.Dh5+ e5 4.Df7#
Studie - Wit aan zet houdt remise
1.La7+! Wit wil zijn b-pion naar b6 spelen om zo een ondoordringbare keten te vormen.
1...Kxa7 Op 1..Txa7 volgt 2.b6 Ta8 en dan verder zoals de hoofvariant.
2.b6+ Kb8 3.Kc3 Wit is er nog niet, want de zwarte toren kan nog binnendringen via de g-lijn. De witte koning snelt ter verdediging...
3...Lxg4 4.Kd2 Kc8 5.Ke1 Kd7 6.Kf1 Tg8 7.Kg1 Lh5+ 8.Kh1 Net op tijd! De zwarte toren krijgt nu geen kans om via g2 binnen te vallen. Remise.
Eindspel - Zwart aan zet wint
1...Ke7 2.Kb6 Indien 2.Kb7 dan 2...Kd6 3.Kb6 Tb8+ en verder zoals in de hoofdvariant
2...Kd6 3.Kb7 Tg8 Tempozet!
4.Kb6 Indien 4.d8D+ dan 4...Txd8 5.c7 Td7 pint de pion en wint
4...Tb8+ 5.Ka7 Kc7 6.Ka6 Kxc6 en wint
Tactiek - Wit speelt en wint (met mat)
1.Pd5! exd5 2.Lxd5+ Le6 3.Lxe6+ Dxe6 De zwarte dame is nu weggelokt en beschermt Lg7 niet meer, en dat was de bedoeling van wit van bij de eerste zet...
4.Txg7+! Kxg7 5.Dh7+ Kf6 6.Th6 mat
Probleem - Mat in 3
1e Prijs Chess Review, 1941
Opgedragen aan Vincent L. Eaton
1.Td2! Tempozet.
Zwart kan nu enkel met de pionnen spelen, want Te1, Ph1 en Da8 moeten respectievelijk de velden e2, f2 en d5 onder controle houden (op 1...Db7/c6 volgt 2.PxD):
1...bxa4 (dxe4, bxc4, dxc4) 2.cxd5 (cxb5, exd5, axb5) en 3.Pc4 mat (1...dxc4 2.Lxb5? Dg8!)
1...cxb4 (cxd4, exd4) 2.dxe5+ (fxe5, Lxc5) en 3.Lxd4 mat
1...exf4 2.Lb8 en 3.Lxf4 mat.
Tenslotte 1...fxe4 (h4, fxg4, hxg4) 2.gxh5 (gxf5, Lxh5, exf5) en 3.Pg4 mat (1...fxe4 2.Kxh5? Dxe8+!; 1...h4 2.Kxf5? Dc8+!)
Het motief met de twee pionnenrijen heeft heel wat probleemcomponisten geïnspireerd.
Studie - Wit aan zet wint
1e Eervolle Vermelding, Pravda 1978
Toren en loper tegen twee lopers is normaal remise, maar in dit geval kan wit een stuk winnen:
1.Le4! Dreigt Tc5 met dubbele aanval op de lopers.
1...Ld6 1...Lh2? 2.Th5+ en wint; 1...La6 2.Tc5 Lb8 of Ld8 3.Tc6! Lb7 (3...Lf1? 4.Tc8+!) 4.Th6+ Kg7 5.Th7+ en wint; 1...Le6 2.Tc5 en nu a) 2...Ld8 3.Tc6 Ld7 (3...Lh3 4.Th6+!) 4.Td6 en wint, of b) 2...Lb8 3.Tc6 Ld7 4.Ta6 Le5 5.Ta8+ Kg7 6.Ta7! en wint.
2.Td5 Le7 gewongen om d8 te controleren (2...Lc7 3.Tc5!)
3.Te5! Le7 speelt willekeurig 4.Te8(+) en wint.
Eindspel - Wit speelt en houdt remise
Wit houdt remise door nauwkeurig paardenspel:
1.Pe6! g4 2.Pg7! f4 (2...g3 3.Pxf5 g2 4.Pe3+=)
3.Ph5 f3 4.Pf6 g3 of 4...f2 4.Pxg4 f1D 6.Pe3+
5.Pe4 g2 6.Pd2+ Kd3 7.Pxf3 Ke3 8.Pg1 Kf2 9.Ph3+ Kg3 10.Pg1= en remise door zetherhaling.
Tactiek - Wit speelt en wint
1.Pf6! Dreigt een 'Arabisch' mat met 2...Txh7.
1...Da1+ 2.Kh2 Lxf4+ 3.g3 Lxg3+ 4.Kg2! en het mat is niet meer te vermijden, bijvoorbeeld:
4...Td7 5.Txd7 Dg1+ 6.Kxg1 Lxf2+ 7.Kxf2 fxe4 8.Txh7#
Probleem - Mat in 5
Tijdschrift van de NSB, 1930
Jawel, de latere Nederlandse wereldkampioen waagde zich af en toe ook eens aan de compositie van een schaakprobleem, en deed dat helemaal niet slecht.
1.Pg5! De twee paarden sluiten mooi de zevende rij af voor de zwarte koning.
1...Kxg5 Op 1...a4 antwoordt wit 2.a3 h3 3.Lh5+ enz., en op 1...h3 volgt bijvoorbeeld 2.g3 h2 3.Lh5+ enz.
2.Lh5 Nu wordt de terugweg naar de zesde rij afgesloten.
2...Kxh5 3.Kf6 a4 3.a3 h3 4.g4 mat
Studie - Wit speelt en dwingt remise af
3e prijs "Thèmes 64", 1958
Om remise te maken moet wit zeker de dame slaan, en kost wat kost vermijden dat deze het initiatief zou nemen met Dxh5+ of Dxc8+. De sleutelzet is dus zeker een aanvalszet.
1.Pb4+! 1.Le2+? Ka5 en wit kan geen schaakjes meer geven.
1...Ka5 1...Kb5?? of 1...Kb7?? 2.Pd6+
2.Pc6+! Ka4 2...Ka6 3.Pb4+ en eeuwig schaak.
3.Pb6+! Ka3 4.Pc4+! Ka2 5.Lf3!! Df8+ Als zwart het loperoffer aanvaardt bekomt wit een eeuwig schaak of slaat ze de zwarte dame: 5...Dxf3 6.Pb4+ Ka1 (6...Kb3 of 6...Kb1 7.Pd2+) 7.Pc2+ Ka2 (7...Kb1 8.Pd2+) 8.Pb4+ met eeuwig schaak.
6.Kh7 Df7+ 7.Kh8 Dxc4 8.Ld5! Dxd5 9.Pb4+ en remise.
Eindspel - Wit aan zet wint
Dit eindspel is een mooi voorbeeld van de zwakte van een "slechte" loper (in dit geval de zwarte loper die in zijn bewegingen gehinderd wordt door de pion op e5).
1.La7! La1 Op 1.Lxa7 speelt wit uiteraard 1...h7 en wint.
2.Kb1 Lc3 3.Kc2 La1 4.Ld4!! Lxd4 Op 4...exd4 blokkeert de koning de zwarte pion met 5.Kd3 en de witte h-pion promoveert.
5.Kd3 La1 6.Ke4! en de promotie van de h-pion kan niet meer verijdeld worden.
Tactiek - Wit aan zet wint
1.Txf6! Schakelt de beschermer van het veld d8 uit.
1...Txf6 (1...gxf6 2.Td8+ Tf8 3.Txf8 mat)
2.Td8+ Kf7 3.Pg5+!! hxg5 4.De8 mat
Probleem - Mat in 2
1e Pr. Thema Danicum
Sleutelzet: 1.Pd8! dreigt 2.Dg5#
1...Lxe6 2.cxb6#; 1...Dxe6 2.c6#. Nietvelt-thema: een zwart stuk pent zichzelf en pareert daardoor de dreiging, daar wit, indien hij de dreiging zou doorvoeren, het stuk direct ontpent. Gustave J. Nietvelt was de eerste leider van de probleemrubriek in het Belgisch Schaakbord (1942-1944).
Bijvarianten: 1...Kd5/f5 2.Dg5#; 1...Dxc5+ 2.Txc5#; 1...Dxd8 2.c6#.
Eindspel - Wit aan zet wint
1.Ke6! Niet 1.Kxc6 Txg7 2.Ld7 Tg8 en remise.
1...Txg7 Na 1...Txc8 volgt 2.Kd7 Tg8 3.c8D Txc8 4.Kxc8 -- 5.g8D+ en wit wint.
2.Ld7 Tg8 3.Kf7 Th8 4.Kg7 Ta8 en de toren wordt gevangen met 5.Lxc6+ K-- 6.Lxa8 en wit wint.
Studie - Wit aan zet maakt remise
1.Th1!! en de rest is kinderspel: 1...Dxh1 2.Pg7+ Kg5 3.Pe6+ Kf5 4.Pd4+ Ke5 5.Pc6+ Kd5 6.Pb4+ Kc5 7.Pa6+ Kb5 8.Pc7+ Kc5 en zo kunnen we eeuwig doorgaan. Tenzij de witte koning zich laat vangen door 8...Ka5?? 9.b4 mat.
Taktiek - Zwart aan zet wint
Wit heeft een zwakke eerste rij (torens niet verbonden), en daar maakt Zwart handig gebruik van:
1...Pc5! 2.Txe8+
2.Dg3 Txe1+ 3.Dxe1 Td1 en wint
2...Dxe8 3.Df3
3.De3 Td1+ 4.Kf2 Pe4+ en indien 5.Ke2 dan 5...Lg4+; als 5.Kf3 dan Pd2+ 6.Kf2 Tf1+ 7.Ke2 Te1+! en de witte dame gaat verloren
3...Lg4! en wint, aangezien 4.Dxg4 gevolgd wordt door De1#
Probleem - Mat in 2
New-York Mail and Express, 1892
1.Tf4! dreigt Dxd4#
1...Kxf4 2.Df5#
1...Dxf4 2.De6#
1...Pe4 2.Tf5#
1...Dd6 2.Df5#